Kolesterol, bir lipid, yani bir yağ türüdür. Kanda ve vücuttaki tüm hücrelerde bulunan mumlu yapıya sahip bir maddedir.
Karaciğer ve vücuttaki diğer hücreler kan kolesterolünün dörtte üçünü oluşturur. Kalan kolesterolü ise hayvansal gıdalardan alırız.
Hücre zarı, D vitamini ve bazı hormonların yapımında kullanılan kolesterol vücudumuz için son derece gerekli bir maddedir. Ancak bu üretimin yapılabilmesi için kanda az miktarda kolesterol bulunması yeterlidir.
Kolesterol karaciğerden hücrelere ve hücrelerden tekrar karaciğere iki farklı kolesterol paketi halinde taşınır. Bunlar kötü kolesterol olarak bilinen LDL kolesterol ve iyi kolesterol olarak bilinen HDL kolesteroldür.
Eğer, kanda fazla miktarda LDL kolesterol varsa, bu kan damarlarında birikir ve kan damarlarının sertleşmesine ve daralmasına yol açar.
HDL kolesterol ise damarlarda birikmiş olan LDL kolesterolü yeniden işlenebilmesi için karaciğere geri taşır. Ayrıca damarların iç yüzeylerini tamir eder.
Bu nedenle LDL kolesterolün yüksek olması ve HDL kolesterolün düşük olması her zaman kalp ve damar sağlığı için risk teşkil eder.
Neyse ki hayat düzenimizde ve yediklerimizde yapacağımız birkaç değişiklik ile bu riski en aza indirmemiz mümkün.
İsterseniz kolesterolü dengeleyecek önerilere hep beraber göz atalım.
1) Trans yağlardan uzak durmak
Trans yağlar LDL kolesterolü yükseltirken HDL kolesterolü düşürerek kalp sağlığını tehdit eden bir yağ türüdür. Trans yağlar kızartmalarda, patates kızartmaları ve bu tür paketlenmiş atıştırmalıklarda; kek, kurabiye ve pasta gibi unlu mamüllerde ve margarinlerde bolca bulunmaktadır.
Bu nedenle unlu mamulleri daha az tüketmek ve patates cipsi gibi paketlenmiş atıştırmalıkları yemeyi azaltmak faydalı olacaktır.
Ayrıca gıda satın alırken ne kadar trans yağ içerdiğini kontrol etmek önemlidir. Bazen etiketler yanıltıcı olabilir. Eğer etikette "kısmi hidrojenize yağ" ifadesini görüyorsanız o gıda trans yağ içermektedir.
2) Kilo vermek
Normalden fazla kilolu olmak kalp hastalıkları için risk faktörüdür. Kilonuz arttıkça kandaki kolesterol düzeyinde de artış olur. Kilo vermeye başladığınızda kandaki LDL kolesterol azalır ve HDL kolesterol artar. Aslına bakılırsa kolesterolü düşürmek için çok fazla kilo vermeniz gerekmiyor. Sadece 5 kilo verdiğinizde LDL kolesterolünüz %8 oranında düşecektir.
3) Egzersiz yapmak
Hafif spor yapmak kötü kolesterolü düşürmede en etkili yöntemlerden bir tanesidir. Spor kandaki yağ miktarını azaltır. Spor ayrıca kandaki iyi kolesterol miktarını arttırarak damarlardaki fazla yağların karaciğere geri taşınmasına yardımcı olur.
Her gün yarım saat ile kırkbeş dakika arası yürüyüş, bisiklete binmek, yavaş tempolu koşular, yavaş bir şekilde yüzmenin yanında her türlü hafif egzersiz kolesterolünüzü dengeleyecektir.
4) Kolesterol düşüren gıdalar tüketmek
Özellikle yüksek lif içeriği olan gıdaları tüketmek kolesterolü düşürmede yardımcı olacaktır. Yüksek lifli gıdalar tüketildiğinde kolesterol emilimi düşer. Tam buğday unu ve kepek ekmeği, yulaf ezmesi, makarna, kuru baklagillerin yanı sıra sebze ve meyveler lif oranı yüksek gıdalardır.
Ayrıca şu gıdaları beslenme rejiminize katarak kötü kolesterolü düşürebilirsiniz:
- Keten tohumu
- Ceviz, fındık, badem gibi yemişler
- Portakal, mandalina ve kivi gibi C vitamini yönünden zengin meyveler
- Hamsi, sardalya, ton ve somon gibi omega 3 yönünden zengin balıklar
- Zeytin ve zeytinyağı
- Kırmızı biber
- Sarımsak
- Soğan
- Enginar
- Brokoli
- Domates
- Maydanoz
- Mısır
- Yeşil yapraklı sebzeler
- Organik elma sirkesi
UYARI: Bu bilgiler internetteki sağlık siteleri ve sağlık kitaplarından derlenmiştir. Hiçbir şekilde doktor tavsiyesinin yerine geçmez.
